Na skróty -> | Spis Pracowników | Plany Zajęć | Kontakt | PL EN|

Zakład Geoekologii

ZAKŁAD GEOEKOLOGII

Kierownik jednostki: prof. dr hab. Katarzyna Ostaszewska, prof. UW

Imię i nazwisko WWW Email Telefon Konsultacje
dr Braun Barbara
[www] [email] 225520673 czwartek 09:30-10:45
dr Gerlée Alina
[www] [email] 225520673 czwartek 13:00-14:30
mgr Grabowski Tomasz
[www] [email] 225520673 czwartek 13:30-15:00
dr hab. Harasimiuk Andrzej
[www] [email] 225520673
mgr Lechnio Jerzy
[www] [email] 225520755
dr Lewandowski Wojciech
[www] [email] 225520755
dr Malinowska Ewa
[www] [email] 225520755 czwartek 13:00-15:00
prof. dr hab. Matuszkiewicz Jan
[www] [email] 225520668 poniedziałek 11:30-13:00
- Mierzwiak Ewa
[www] [email] 225520633
dr hab. prof. UW Ostaszewska Katarzyna
[www] [email] 225520633
prof. dr hab. Richling Andrzej
[www] [email] 225521518
dr Sosnowska Agnieszka
[www] [email] 225520755 czwartek 13:30-14:30
dr Szumacher Iwona
[www] [email] 225520755 czwartek 13:15-14:30
mgr Warzyński Hubert
[www] [email] 225520622

Badania

Problematyka badawcza:
  • struktura i funkcjonowanie krajobrazu,
  • relacje pomiędzy biotycznymi i abiotycznymi komponentami krajobrazu,
  • teoria i metody typologii i regionalizacji krajobrazu,
  • gleboznawstwo i geografia gleb,
  • geochemia krajobrazu, planowanie krajobrazu,
  • ocena potencjału naturalnego,
  • ocena właściwości estetycznych krajobrazu,
  • ewolucja krajobrazu (w tym przemiany spowodowane działalnością człowieka),
  • ochrona i kształtowanie środowiska,
  • typologia krajobrazu,
  • ochrona krajobrazu,
  • bioróżnorodność,
  • równowaga ekologiczna,
  • ochrona zasobów przyrody,
  • ekologia miasta,
  • ekoturystyka,
  • rozwój zrównoważony,
  • edukacja ekologiczna.

Badania prowadzone są w różnych typach krajobrazu naturalnego Polski:
  • krajobrazy młodoglacjalne (Pojezierze Mazurskie i Litewskie),
  • krajobrazy staroglacjalne (Nizina Mazowiecka),
  • wyżyny i stare góry z pokrywą lessową (Wyżyna Małopolska),
  • góry wysokie (Tatry).

Poza Polską pracownicy zakładu prowadzili badania w następujących typach krajobrazów:
  • krajobrazy subpolarne (Spitsbergen),
  • krajobrazy umiarkowanej stefy klimatycznej:
  • krajobrazy lasów iglastych (Rosja),
  • krajobrazy lasów liściastych (Holandia, Dania, Niemcy, Bułgaria),
  • krajobrazy stepów (Rosja, Ukraina, Mongolia),
  • krajobrazy strefy zwrotnikowej (Kuba, Wietnam).

Zakład Geoekologii dysponuje:
  • sprzętem i urządzeniami do pracy w terenie,
  • aparaturą umożliwiającą wykonanie oznaczeń fizyczno-chemicznych,
  • oprogramowaniem GIS (m.in. ArcGis, ArcView, Image Analysis),
  • materiałami cyfrowych (m.in. Landsat, Corine Land Cover) dla terenu Polski,
  • sprzętem umożliwiającym przetwarzanie i opracowanie danych oraz druk map.
Seminarium magisterskie

Prezentacja o seminarium magisterskim "Geoekologia i kształtowanie krajobrazu" (pdf)

Program specjalności

 

Kierunek GEOGRAFIA, studia II stopnia stacjonarne
specjalność: GEOEKOLOGIA i KSZTAŁTOWANIE KRAJOBRAZU
           
ROK I
Semestr I          
Nazwa przedmiotu Wykłady Ćwicz. Konw. Forma zal. ECTS
Krajobrazowe jednostki przestrzenne     15 z 2
Metody badań rzeźby i podłoża 15 30   e 4
Rozpoznawanie zbiorowisk roślinnych z elementami bioindykacji 15 15   z 3
Gleba w krajobrazie     15 z 2
Teledetekcja i GIS w badaniach krajobrazu 30 30   z 5
Pozyskiwanie i analiza danych 15 15   z 3
Laboratoryjne metody badań   15   z 2
  Zajęcia do wyboru          
Seminarium magisterskie    30   z 3
Zajęcia do wyboru na WGSR  30       3
Przedmioty specjalności (do wyboru) 30       3
RAZEM 135 135 30 1e 30
           
Łącznie w semestrze: 300 godzin, 30 punktów ECTS          
           
Semestr II          
Nazwa przedmiotu Wykłady Ćwicz. Konw. Forma zal. ECTS
Funkcjonowanie krajobrazu I (aspekt abiotyczny) 30     e 3
Funkcjonowanie krajobrazu II (aspekt ekologiczny) 15 15   e 3
Geochemia krajobrazu 15 15   z 2
Antropogeniczne przekształcenia krajobrazu     15 z 2
Krajobrazy Polski i ich wykorzystanie     15 z 2
Projekty badawcze I   30   z 3
Metody badań terenowych geoekologii i geomorfologii   60   z 4
  Zajęcia do wyboru          
Seminarium magisterskie    30   z 3
Zajęcia do wyboru na WGSR  30       3
Zajęcia ogólnouczelniane lub na innym kierunku studiów* 30       2
Przedmioty specjalności (do wyboru) 30       3
RAZEM 150 150 30 2e 30
           
Łącznie w semestrze: 330 godzin, 30 punktów ECTS          
ROK II
Semestr III          
Nazwa przedmiotu Wykłady Ćwicz. Konw. Forma zal. ECTS
Georóżnorodność i geozagrożenia 30 15   z 5
Modelowanie procesów geomorfologicznych 15 15   z 3
Bioróżnorodność i jej ochrona 30     z 3
Wartościowanie krajobrazu 15 15   z 3
Monitoring środowiska   15   z 2
Ewolucja krajobrazu Polski 30     z 3
Projekty badawcze II   30   z 3
Zajęcia do wyboru          
Seminarium magisterskie    30   z 3
Zajęcia ogólnouczelniane lub na innym kierunku studiów* 30       2
Przedmioty specjalności (do wyboru) 30       3
RAZEM 180 120 0 0e 30
           
Łącznie w semestrze: 300 godzin, 30 punktów ECTS          
           
Semestr IV          
Nazwa przedmiotu Wykłady Ćwicz. Konw. Forma zal. ECTS
Krajobraz w planowaniu przestrzennym     15 z 1
Badania krajobrazowe w Polsce i na świecie      15 z 1
Przygotowanie pracy magisterskiej i egzamin         20
Zajęcia do wyboru          
Seminarium magisterskie    30   z 3
Zajęcia ogólnouczelniane lub na innym kierunku studiów* 30       2
Przedmioty specjalności (do wyboru) 30       3
RAZEM 60 30 30 0e 30
           
Łącznie w semestrze: 120 godzin, 30 punktów ECTS          
           
Forma zaliczenia przedmiotu:  e – egzamin, z – zaliczenie na ocenę        
           
* W ramach zajęć do wyboru wymaganych realizacją programu studiów na WGSR student może mieć wliczone do 2 punktów ECTS za zajęcia zaliczone w tym samym czasie na innym kierunku swych studiów. 
Łącznie: 1050 godzin (w tym 60 godzin praktyk), 120 punktów ECTS    


Przedmioty specjalności (do wyboru)          
 
Nazwa przedmiotu Wykłady Ćwicz. Konw. Forma zal. ECTS
Gleby Polski, zagrożenia, wykorzystanie     15   2
Geoekologia Tatr 15     e 3
Geomorfologia Polski 30       3
Kształtowanie równowagi w krajobrazie rolniczym 15       2
Krajobraz w GIS   15     3
Geomorfologia świata 30       3
Geoekologia miasta     15   3
Zarządzanie środowiskiem 15       2
Gruntoznawstwo z elementami sedymentologii 15       2
Geoekolog we współczesnym świecie     15   3
Rzeźbotwórcza rola procesów ekstremalnych 15       2
Funkcjonowanie dolin i renaturyzacja rzek 15       2
           
Suma ECTS konieczna dla studenta         12
Proseminarium licencjackie

Prezentacja o proseminarium licencjackim "Kształtowanie i ochrona krajobrazu" (pdf)

Proponowane tematy prac magisterskich na specjalności:

Dr hab. Katarzyna Ostaszewska prof. UW

  • - Potencjał przyrodniczy miasta lub dzielnicy i jego wykorzystanie (analiza historyczna, ocena stanu aktualnego i prognoza w aspekcie rozwoju zrównoważonego)

 

Dr Andrzej Harasimiuk

  • - Geoekologiczne kateny strefy krawędziowej Doliny Środkowej Wisły
  • - Krajobrazowa struktura i funkcjonowanie sieci małych dolin rzecznych na tle fragmentu Równiny Warszawskiej (lub innego regionu)
  • - Analiza "zasobów środowiskowych" (parametry trofizmu) wybranego obszaru


Dr Barbara Braun  

  • - Wpływ użytkowania rolniczego na gleby na wybranym terenie
  • - Uwarunkowania przyrodnicze rozwoju rolnictwa zrównoważonego na wybranym terenie
  • - Właściwości gleb odłogowanych w obszarze zlodowacenia bałtyckiego

 

Dr Ewa Malinowska

  • - Ocena odporności środowiska wybranego obszaru  na zanieczyszczenia
  • - Analiza wykorzystania krajobrazu wybranego terenu (także w aspekcie historycznym)
  • - Ocena walorów estetycznych krajobrazu wybranych terenów
  • - Koncepcja mapy ochrony i zagrożenia środowiska (z wykorzystaniem technik GIS)

 

Dr Iwona Szumacher

  • - Ocena stanu parków wiejskich (przydworskich)
  • - Miasto-ogród. Idea i realizacja na wybranym przykładzie.
  • - Funkcja ekologiczna gleb terenów zieleni Warszawy

 

Dr Wojciech Lewandowski

  • - Struktura przyrodnicza wybranego obszaru
  • - Krajobrazy ginące
  • - Geoekologiczne uwarunkowania rozwoju turystyki aktywnej  wybranego obszaru
  • - Istota, cechy i typologia krajobrazu polskiego. ew. Polskość krajobrazu
  • - Tarasy zalewowe środkowej Wisły – struktura i funkcjonowanie
  • - Przyrodnicza typologia szlaków turystycznych Polski ew. wybranego regionu
  • - Krajobrazy dźwiękowe Warszawy lub innego rejonu
  • - Rola antropogenicznych barier w krajobrazie (drogi, płoty, linie kolejowe, linie energetyczne) na wybranym przykładzie
  • - Wykorzystanie krajobrazu wybranego obszaru

 

Prace magisterskie zrealizowane na specjalizacji "Geoekologia i kształtowanie krajobrazu" w latach 2008-2014 (numery prac pochodzą z archiwum Zakładu):

2014

706. Szymon Mazur (GF) Geoekologiczne uwarunkowania rozwoju turystyki w masywie Czerwonych Wierchów. Opiekun: W. Lewandowski. 09.07.2014

705. Ewa Cieślicka (OŚ) Potencjał rekreacyjny dzielnicy Ursynów i jego wpływ na kierunki zagospodarowania przestrzennego. Opiekun: dr E. Malinowska.

2013

704. Katarzyna Tomasik (MSOŚ) Ochrona i kształtowanie środowiska przyrodniczego w praktyce planistycznej na przykładzie gminy Izabelin. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska prof. UW 02.07.2013.
703. Marcin Szyszko (GP) Sposoby niwelowania negatywnych aspektów klimatu miejskiego na wybranych przykładach. Opiekun: dr J. Wawer recenzent: dr hab. K. Ostaszewska prof. UW 29.07.2013.
702. Marta Werka (MSOŚ) Ocena koncepcji rewaloryzacji Ogrodu Krasińskich w Warszawie w kontekście funkcji terenów zieleni miejsciej. Opiekun: dr I. Szumacher recenzent: dr hab. K. Ostaszewska prof. UW 22.07.2013.
701. Aleksandra Łukaszun (GP) Rola terenów otwartych w funkcjonowaniu i rozwoju Gdańska. Opiekun: dr Marek Zgorzelski recenzent: dr hab. K. Ostaszewska prof. UW 27.06.2013.
700. Małgorzata Romanowska (GF) Krajobrazy dźwiękowe Warszawy - struktura i specyfika. Opiekun: dr I. Szumacher recenzent: dr hab. K. Ostaszewska prof. UW 20.06.2013. 
699. Beata Pasińska (GF) Możliwości rozwoju ekoturystyki w gminie Brok. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska prof. UW 17.09.2013.
698. Łukasz Grzelak (GF) Walory rekreacyjne dzielnicy Białołęka i ich wykorzystanie. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska prof. UW 17.09.2013.
697. Łukasz Kalinowski (GP)Zrównoważony rozwój dzielnic m.st. Warszawy. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska prof. UW 17.09.2013.
696. Łukasz Pleban (GF) Warunki rozwoju turystyki krajoznawczej w Bolimowskim Parku Krajobrazowym. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska prof. UW 25.07.2013.
695. Ewelina Czerwińska (GF) Funkcja rekreacyjna wybranych terenów zieleni miasta Pruszków. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska prof. UW 25.07.2013.
694. Martyna Leśniowska (GF) Atrakcyjność turystyczna Płocka w opinii mieszkańców i turystów. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska prof. UW 26.11.2013.

2012

693. Joanna Dziarska-Pałac (MSOŚ) Problemy waloryzacji krajobrazu pod kątem obserwacji ornitologicznych w turystyce. Opiekun: dr W. Lewandowski recenzent: dr hab. K. Ostaszewska prof. UW 7.12.2012.
692. Marcin Adamczuk (MSOŚ) Przyrodnicze ścieżki dydaktyczne - istota, cele, sposoby realizacji. Opiekun: dr W. Lewandowski recenzent: dr hab. K. Ostaszewska prof. UW 7.12.2012.
691. Ewelina Lidia Denkiewicz (GP) Konflikty przestrzenne wynikające z położenia jednostek osadniczych na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska 6.11.2012.
690. Małgorzata Pruszkowska (GP) Wpływ planowanej budowy obwodnicy na funkcję uzdrowiskową i kierunki rozwoju miasta Nałęczów. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska 6.11.2012.
689. Agnieszka Książek (GP) Przyrodnicze uwarunkowania rozwoju miasta Otwocka. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska 6.11.2012.
688. Dorota Podjadek (GP) Wpływ potencjału przyrodniczego na rozwój województwa lubelskiego. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska 6.11.2012.
687. Katarzyna Ługowska (GP) Funkcje terenów zieleni miejskiej w strukturze przestrzennej miasta Siedlce. Opiekun: dr E. Malinowska recenzent: dr hab. E. Smolska 24.09.2012.
686. Piotr Koziarski (GP) Analiza przestrzenna szlaków rowerowych w Województwie Mazowieckim, Opiekun: dr W. Lewandowski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 6.06.2012
685. Paulina Pieńkowska (GP) Ocena stopnia wdrożenia zasady zrównoważonego rozwoju w dokumentach planistycznych województwa mazowieckiego, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 8.03.2012
684. Dorota Święcicka - Ocena zmian w krajobrazie Rezerwatu Wolica, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 22.02.2012
683. Monika Bełczewska (GP) - Percepcja krajobrazu miejskiego na przykładzie dzielnicy Praga Południe, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 19.11.2012
682. Paulina Zewar (GP) - Funkcje parku w przestrzeni miejskiej na przykładzie Ogrodu Saskiego, Opiekun: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, recenzent: dr I.Szumacher, 12.01.2012

2011

681. Jakub Szkopowiec (GP) - Zagospodarowanie potencjału przyrodniczego miasta na przykładzie Saskiej Kępy i Starej Sadyby, Opiekun: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, recenzent: dr I.Szumacher, 15.12.2011
680. Joanna Kozerska, Analiza odporności środowiska przyrodniczego na zanieczyszczenie niektórymi metalami ciężkimi w okolicy Stalowej Woli, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 25.11.2011
679. Maciej Ojdana - Ocena naturalności krajobrazu Obniżenia Węgrowskiego, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 25.11.2011
678. Ewelina Nowakowska (GP) Rola terenów zieleni w strukturze przestrzennej Koszalina, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 28.10.2011
677. Agnieszka Wojdak (GP) - Walory rekreacyjne dzielnicy Ursynów i ich wykorzystanie, Opiekun: dr W. Lewandowski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 26.10.2011
676. Kamila Lis – Typologia krajobrazu okolic Myszyńca dla potrzeb edukacji ekologicznej, Opiekun: dr S.Kulczyk, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 19.10.2011
675 Anna Lidke (GP) - Identyfikacja i Ocena Systemu Przyrodniczego Dzielnicy Żoliborz, Opiekun: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, recenzent: dr I.Szumacher, 6.10.2011
674. Marta Czerny (GP) - Walory przyrodnicze dzielnicy Wawer i ich wykorzystanie, Opiekun: dr W. Lewandowski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 5.10.2011
673. Dorota Zielińska (GP) - Potencjał przyrodniczy gminy Łomianki i jego wpływ na kierunki zagospodarowania przestrzennego, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 29.09.2011
672. Barbara Misiak (GP) - Zmiany przestrzenne i funkcjonalne uzdrowiska Rabka-Zdrój od lat 30-tych XX wieku do chwili obecnej, Opiekun: dr M.Zgorzelski, recenzent: dr hab. E. Smolska, 19.09.2011
671. Michał Oleksiak (GP) - Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki człowieka w Dolinie Dolnej Narwi, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 19.09.2011
670. Urszula Zawadzka - Charakterystyka geoekologiczna parku przypałacowego w Walichnowach, Opiekun: dr I.Szumacher, recenzent: prof. dr hab. A.Richling, 28.07.2011
669. Justyna Brzozowska - Przyrodnicze uwarunkowania rozwoju rolnictwa zrównoważonego wschodniej części Równiny Łowicko-Błońskiej, Opiekun: dr B.Braun, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 20.07.2011
668. Daniela Grzesińska – Geoekologiczne uwarunkowania funkcjonowania schronisk górskich w polskich Karkonoszach, Opiekun: dr W. Lewandowski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 19.07.2011
667. Michał Mierzwiak - Geoekologiczne funkcje przełęczy górskich na przykładzie Karpat, Opiekun: dr W. Lewandowski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska, prof.UW, 17.07.2011
666. Beata Kraszewska (GP) - Turystyczne zagospodarowanie przestrzeni wiejskiej, jako szansa rozwoju dla obszarów wiejskich na przykładzie gminy Brańszczyk, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 30.06.2011
665. Anna Lewandowska (GP) - Walory wizualne krajobrazu gminy Kiernozia i ich wpływ na kierunki zagospodarowania przestrzennego, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 17.03.2011
664. Paulina Gąska (GP) - Wpływ Południowej Obwodnicy Warszawy na środowisko przyrodnicze i zagospodarowanie przestrzenne Mazowieckiego Parku Krajobrazowego, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 17.03.2011
663. Delfina Dominowska (GP) - Ocena stanu wdrożenia koncepcji zrównoważonego rozwoju w dokumentach strategicznych wybranych gmin województwa mazowieckiego, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 17.03.2011
662. Bartosz Szczepański (GP) - Osiedla zamknięte jako nowy sposób zagospodarowania przestrzeni, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 17.03.2011
661. Aleksandra Dziedzic (GP) - Praktyczne aspekty waloryzacji krajobrazu na przykładzie gminy Michałowice, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 17.03.2011
660. Justyna Ducka (GP) - Tereny zieleni w dzielnicy Ochota – analiza i ocena, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, 10.03.2011
659. Marta Paduszek (GP) - Rola terenów zieleni w strukturze przestrzennej miasta na przykładzie Parku Kępa Potocka w Warszawie, opiekun: dr I. Szumacher, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, 28.02.2011

2010

658. Agnieszka Bernaś - Przyrodnicze i społeczne uwarunkowania dla powołania Turnickiego Parku Narodowego, Opiekun: dr M.Zgorzelski, recenzent: dr hab. E. Smolska, 18.01.2010
657. Anna Agnieszka Brzezińska (GP) - Agroturystyka jako kierunek rozwoju przestrzennego gminy Przytyk, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 22.12.2010
656. Justyna Słomska (GP) - Uwarunkowania przyrodnicze rozwoju przestrzennego gminy Kozienice w kontekście programu Natura 2000, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, 22.12.2010
655. Aneta Joanna Kozioł (GP) - Polityka przestrzenna Puław w latach 1960-2010, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. E. Smolska, 22.12.2010
654. Mateusz Dąbrowski (GP) - Konflikty przestrzenne wywołane istnieniem obszarów chronionych w przestrzeni miejskiej na przykładzie rezerwatu przyrody „Olszynka Grochowska”, opiekun: dr I. Szumacher, recenzent: prof. dr hab. A. Richling, 16.12.2010
653. Jarosław Górecki - Struktura i funkcjonowanie krajobrazu doliny Wierzbicy na odcinku Srebrna – Stara Biała, Opiekun: dr M.Zgorzelski, recenzent: , dr hab. E. Smolska, 9.12.2010
652. Justyna Wicik (GP) – System przyrodniczy Ciechanowa, Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, 28.10.2010
651. Katarzyna Dąbek - Problem oceny sezonowej atrakcyjności krajobrazu na przykładzie fragmentu Kampinoskiego Parku Narodowego, Opiekun: dr W.Lewandowski, recenzent: prof. dr hab. A. Richling, 14.09.2010
650. Aleksandra Suchecka - Jednostki przyrodniczo – funkcjonalne na terenie dzielnicy Praga Południe, Opiekun: dr M.Zgorzelski, rezenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, 2010-09-27
649. Justyna Rzepa - Zmiany obszarów leśnych i struktury drzewostanu województwa podkarpackiego na przykładzie gminy Jawornik Polski. Opiekun: dr M.Zgorzelski, rezenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, 2010-09-27
648. Olga Jankowska - Jednostki przyrodniczo – funkcjonalne na terenie dzielnicy Białołęki. Opiekun: dr M.Zgorzelski, rezenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, 2010-09-27
647. Jakub Chwedczuk – Problemy zagospodarowania byłych poligonów wojskowych na przykładzie Lasów Rembertowsko-Okuniewskich. Opiekun: dr W.Lewandowski, recenzent: prof. dr hab. A. Richling, 2010-09-09
646. Marta Jarzębowska – Przyrodnicze i społeczne kryteria wytyczania szlaków konnych. Opiekun: dr W.Lewandowski, recenzent: prof. dr hab. A. Richling, 6.09.2010
645. Magdalena Wyczółkowska – Geoekologiczne uwarunkowania rozprzestrzeniania się gatunków inwazyjnych w Karkonoskim Parku Narodowym i przy jego granicach. Opiekun: dr M. Zgorzelski, recenzent: prof. dr hab. A. Richling, 25.06.2010
644. Maria Poradowska (zaoczne) – Walory wizualne krajobrazów leśnych północnej części Mazowieckiego Parku Krajobrazowego. Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: prof. dr hab. A. Richling., 28.06.2010
643. Krzysztof Czechowski i Maciej Januszewski (zaoczne) – Analiza funkcjonalności korytarzy ekologicznych Puszczy Kampinoskiej. Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: prof. dr hab. A. Richling., 28.06.2010
642. Katarzyna Wallenrodhe – Potencjał Produktywności Biotycznej Niziny Sępopolskiej oraz ocena jego wykorzystania. Opiekun: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, recenzent: prof. dr hab. A. Richling, 25.06.2010
641. Adam Sołomiewicz – Potencjał przyrodniczy dzielnicy Mokotów i jego wykorzystanie, Opiekun: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, recenzent: prof. dr hab. A. Richling, 25.06.2010
640. Karol Spisak (GP) – Zmiany przestrzenne i strukturalne w Kazimierskim Parku Krajobrazowym i ich przyrodnicze konsekwencje, Opiekun: dr M.Zgorzelski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW., 17.06.2010
639. Przemysław Dudek (GP) – Społeczno – kulturowe uwarunkowania rozwoju lokalnego gmin objętych programem Natura 2000. Opiekun: dr M.Zgorzelski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW., 05.01.2010
638. Andrzej Osak (GP) – Zrównoważony rozwój a struktura przestrzenna gminy Radzyń Podlaski, Opiekun: dr M.Zgorzelski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW., 05.01.2010

2009

637. Karolina Ceglińska (GP) – Porównanie rolnictwa ekologicznego Polski i Włoch, opiekun: dr B.Braun, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW., 29.12.2009
636. Alicja Suchecka – Poszukiwanie wzorca krajobrazowo – kulturowego Mazowsza, opiekun: dr W.Lewandowski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW., 26.11.2009
635. Tomasz Gajewski – Funkcje ekologiczne Lasku na Kole w Warszawie, opiekun: dr I.Szumacher, recenzent: prof. dr hab. A. Richling, 19.11.2009
634.Magdalena Kąpińska (GP) – Przestrzenne i funkcjonalne zmiany terenów rekreacyjnych Warszawy. Opiekun: dr M.Zgorzelski, recenzent: dr hab. E.Smolska, 29.10.2009
633. Michał Kowalski – Zmiany środowiska przyrodniczego otoczenia Jeziora Rakutowskiego w świetle analizy osadów jeziornych. Opiekun: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW oraz dr A.Harasimiuk, recenzent: prof. dr hab. A. Richling, 15.10.2009
632. Marta Bożyńska – Analiza skuteczności procedury oceny oddziaływania na środowisko w inwestycjach drogowych wpływających na obszary Natura 2000. Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: prof. dr hab. A. Richling., 2.07.2009
631. Elżbieta Fara – Zastosowanie i ocena walorów wizualnych i krajobrazu w planowaniu przestrzennym na przykładzie wybranych odcinków Doliny Narwi. Opiekun: dr E. Malinowska, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW., 20.07.2009
630. Alicja Goszkowska – Rola społeczna parków miejskich w dobie globalizacji, opiekun: dr I. Szumacher, recenzent: prof. dr hab. M. Czerny, 24.06.2009
629. Jakub Janiak – Krajobrazy jaskiniowe Polski - istota, cechy, typologia. opiekun: dr W.Lewandowski, recenzent: prof. dr hab. A. Richling., 22.06.2009
628. Martyna Milczach – Walory przyrodnicze warszawskiego odcinka Wisły, opiekun: dr W.Lewandowski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW., 18.06.2009
627. Katarzyna Sztajndur – Tereny rekreacjne dzielnicy Bemowo na tle warunków środowiskowych, opiekun: dr W.Lewandowski, recenzent: dr hab. K.Ostaszewska prof. UW., 18.06.2009
626. Marcin Wiśniewski – Waloryzacja przyrodnicza powiatu wyszkowskiego, opiekun: dr E. Malinowska, recenzent dr A. Harasimiuk, 26.02.2009
625. Grzegorz Hernik (geografia ekonomiczna) – Turystyczne funkcje kieleckich rezerwatów przyrody, opiekun: dr M.Zgorzelski, recenzent dr E. Malinowska, 24.03.2009
624. Grzegorz Wielgolewski (GP) – Naturalizacja krajobrazu jako instrument gospodarowania przestrzenią na przykładzie gminy Czerwonka, opiekun dr A.Harasimiuk, recenzent dr E. Malinowska, 26.02.2009
623. Marta Przybytkowska (GP) – Agroturystyka jako forma zagospodarowania otuliny Narwiańskiego Parku Narodowego. opiekun dr E. Malinowska, recenzent dr S. Kulczyk, 26.02.2009
622. Urszula Uziębło (GP) – Realizacja funkcji turystycznej miasta Krakowa. opiekun: dr S. Kulczyk, recenzent dr E. Malinowska. 26.02.2009

2008

621. Anna Szypiło – Turystyka religijna na obszarze południowego Podlasia, opiekun dr E. Malinowska, recenzent dr S. Kulczyk, 1.02.2008
618. Monika Wielgos – Walory turystyczne północno – wschodniej części Roztocza, opiekun dr E. Malinowska, recenzent dr S. Kulczyk, 10.07.2008
617. Anna Chołuj – Walory krajobrazowe i turystyczne Celestynowa i okolic. opiekun dr E. Malinowska, recenzent dr S. Kulczyk, 10.07.2008
616. Anna Kondraciuk (GP) – Rozwój turystyki a ochrona środowiska – konflikty przestrzenne na przykładzie Tatrzańskiego Parku Narodowego, opiekun: dr S. Kulczyk, recenzent dr E. Malinowska.
615. Kinga Giełdowska (zaoczne) – Ocena zagrożenia środowiska Półwyspu Helskiego, opiekun dr E. Malinowska, recenzent dr S. Kulczyk, 10.07.2008
614. Urszula Matyła – Funkcje śródmiejskich terenów zielonych na przykładzie wybranych parków w Warszawie. opiekun dr E. Malinowska, recenzent dr S. Kulczyk, 10.07.2008
613. Agnieszka Janusz – Przyrodnicze i antropogrniczne uwarunkowania rozwoju turystyki na obszarze Kruszwicy. opiekun dr E. Malinowska, recenzent dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, 15.01.2009
612. Joanna Bieniasz – Wpływ tras komunikacyjnych na środowisko przyrodnicze na przykładzie drogi krajowej nr 8 (odcinek Białystok – Katrynka), opiekun dr E. Malinowska, recenzent dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, 15.01.2009
611. Michał Stelęgowski – Waloryzacja krajobazu Mazurskiego Parku Krajobrazowego dla potrzeb turystyki i rekreacji, opiekun dr M. Zgorzelski, recenzent prof. dr hab. A. Richling.
610. Jan Kryciński – Korytarze ekologiczne w Bieszczadzkim Parku Narodowym, opiekun dr M. Zgorzelski, recenzent prof. dr hab. A. Richling.
609. Adrianna Demiańczuk (GP) – Rola parków w przestrzeni miejskiej – analiza porównawcza na przykładzie Parku Dreszera, Parku Morskie Oko i Pola Mokotowskiego. Opiekun dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, recenzent: dr I.Szumacher
608. Emilia Bylicka – Mikrostruktury krajobrazu równin piaszczystych i ich funkcjonowanie na przykładzie okolic Radzynia Podlaskiego. opiekun dr A.Harasimiuk, recenzent prof. dr hab. A. Richling
607. Edyta Kozicka (GP) – Potencjał turystyczno – rekreacyjny gminy Konstancin – Jeziorna, opiekun dr W. Lewandowski, recenzent prof. dr hab. A. Richling.
606. Aleksandra Kalinowska (zaoczne) – Turystyka kwalifikowana na górskich obszarach chronionych, opiekun: S. Kulczyk, recenzent dr E. Malinowska
605. Irmina Mika (GP) – Rola parków w przestrzeni miejskiej na przykładzie Parku Ujazdowskiego. Opiekun dr hab. K.Ostaszewska prof. UW, recenzent: dr I.Szumacher
604. Marta Pietkiewicz (geografia ekonomiczna) – Turystyka krajoznawcza i walory krajobrazowe zachodniego Mazowsza. opiekun dr M. Zgorzelski, recenzent dr E. Malinowska,
603. Agnieszka Joanna Sosnowska – Zmiany w przyrodzie Gorczańskiego Parku Narodowego wynikające z realizacjii zaleceń Planu Ochrony, opiekun dr M. Zgorzelski, recenzent prof. dr hab. A. Richling, 26.06.2008
602. Agata Jadacka (GP zaoczne) – Zabudowa hydrotechniczna Górnej Odry, a powodzie we Wrocławiu, opiekun dr M. Zgorzelski, recenzent dr E. Malinowska. 19. 06. 2008 r.
601. Małgorzata Korban (GP zaoczne) – Funkcje i organizacja wybranych Europejskich Parków Narodowych, opiekun dr M. Zgorzelski, recenzent dr E. Malinowska. 19. 06. 2008 r.
600. Anna Wiśniewska – Geróżnorodność Parku Narodowego Niżne Tatry, opiekun dr W. Lewandowski, recenzent prof. dr hab. A. Richling. 19. 06. 2008 r.
599. Małgorzata Jezierska – Walory wizualno-krajobrazowe okolic Jezior Raduńskich, opiekun dr E. Malinowska, recenzent prof. dr hab. A. Richling. 31. 03. 2008 r.
598. Wojciech Jakubowski – Krajobraz i turystyka w Masywie Krywania, opiekun dr W. Lewandowski, recenzent prof. dr hab. A. Richling.
597. Małgorzata Kowalczyk – Realizacja założeń ekoturystyki w parku narodowym Chirripó w Kostaryce, opiekun dr S. Kulczyk, recenzent prof. dr hab. A. Richling.
596. Anna Mędrzycka – Struktura krajobrazu basenu środkowego doliny Biebrzy, opiekun dr E. Malinowska, recenzent prof. dr hab. A. Richling. 16.01.2008
595. Patrycja Grądziel (st. zaoczne) – Przyrodnicze i społeczne uwarunkowania turystyki w masywie Rysów, opiekun dr W. Lewandowski, recenzent prof. A. Richling, 14. 01. 2008 r.

Warsztaty geoekologiczne

W październiku 2015, kwietniu 2016 i listopadzie 2016 roku pracownicy Zakładu Geoekologii pod kierunkiem dr Wojciecha Lewandowskiego przy udziale Koła Naukowego Studentów Geografii zorganizowali warsztaty geoekologiczne. Wzięli w nich udział pracownicy, studenci ale również osoby zaprzyjaźnione, rodziny i zwierzaki.

  

"Mozaikowość krajobrazu wyżynnego na przykładzie okolic Chęcin" (2016)

W listopadzie 2016 roku warsztaty odbyły się w Europejskim Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach. Program merytoryczny obejmował wykonanie profilu krajobrazowego przeprowadzonego z Chęcin, przez kamieniołom na Górze Rzepka, Pasmo Korzeczkowskie, aż do Doliny Nidy. Uczestnicy „przemieszczali” się od dewońskich wapieni, przez czwartorzędowe lessy do najmłodszych utworów torfowych. W piątek obyły się manewry nocne, których motywem przewodnim były utwory Witkacego. W kilku miejscach na uczestników czekały zadania specjalne. W niedzielę weszliśmy na Łysicę, gdzie odbyło się uroczyste pasowanie zdobywcy i dla niektórych rozpoczęła się przygoda z Koroną Gór Polski.

   

"Zróżnicowanie procesów katenalnych w zależności od ekspozycji stoków" (2016)

W kwietniu 2016 roku warsztaty odbyły się na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. Tym razem uczestnicy badali procesy katenalne w zależności od ekspozycji stoku na Murze Rzędkowickim. Każda grupa samodzielnie wyznaczyła swoją katenę oraz zaplanowała i przeprowadziła obserwacje w punktach. Oprócz kartowania litologii, szaty roślinnej wykonano również obserwacje meteorologiczne. Odwiedziliśmy też kamieniołom, gdzie każdy (sic!) znalazł swój okaz amonita. W sobotę o zachodzie słońca pokonaliśmy trasę pomiędzy zamkami w Bobolicach i Mirowie. Wieczorem odbyło się ognisko i wspólne śpiewanie przy dźwiękach gitary. W niedzielę każdy mógł spróbować swoich sił we wspinaczce skałkowej, albo jeździe konnej.

   

"Biogeoróżnorodność krajobrazu młodoglacjalnego na przykładzie okolic Jeziora Łuknajno" (2015)

W październiku 2015 gościliśmy w Stacji terenowej Wydziału Biologii UW w Urwitałcie. W trakcie warsztatów poznawaliśmy biogeoróżnorodność okolic Jeziora Łuknajno. W ciepły i słoneczny weekend tropiliśmy borsuki i bobry, szukaliśmy Barszczu Sosnowskiego, wierciliśmy i kopaliśmy, badając przy tym pH gleby oraz organoleptycznie testowaliśmy torf. Wspólnie odegraliśmy też sztukę „Porażka klimaksu”. Nie zabrakło czasu na integrację. Wieczorami przy ognisku i brzmieniu gitary snuliśmy geograficzne opowieści. Na koniec odbył się mecz siatkówki, Studenci vs Kadra. Tym razem zwycięsko z potyczki wyszła Kadra, ale po bardzo trudnym i zaciętym pojedynku.

Tekst alternatywny  

-----------------------------------------------------------------

Spływ Bzurą w ramach zajęć specjalizacyjnych (2014)
Tekst alternatywny Tekst alternatywny Tekst alternatywny Tekst alternatywny Tekst alternatywny Tekst alternatywny

----------------------------------------------------------------

Majówka Geoekologiczna w Powsinie (2014) 
Tekst alternatywny Tekst alternatywny Tekst alternatywny
ZAKŁAD GEOEKOLOGII

HISTORIA, BADANIA, PRACOWNICY

Tekst: Andrzej Richling

 

DEPARTMENT OF GEOECOLOGY
HISTORY, RESEARCH, EMPLOYEES

 

Department of Geoecology has taken over the tradition of the Geography Department, the first to offer geographical education at University of Warsaw in 1918. The tradition is well-founded in continuous development of synthetic physico-geographical approach represented both by Professor Stanisław Lencewicz, the first Department Head, and his successors.
The article presents the history of the Department, its research areas and topics, as well as names of all individuals employed in the Unit over 90 years of its operation.

 

Zakład Geoekologii kontynuuje tradycje Zakładu Geograficznego pierwszej jednostki geograficznej na Uniwersytecie Warszawskim. Ma to swoje uzasadnienie w ciągłości rozwoju syntetycznego nurtu przyrodniczo-geograficznego, który reprezentował zarówno pierwszy kierownik Zakładu Geograficznego prof. Stanisław Lencewicz, jak i jego następcy.


Zakład Geograficzny został utworzony w ramach Wydziału Filozoficznego 1.04.1918 roku i usytuowany w tzw. Gmachu Porektorskim w sąsiedztwie Starej Biblioteki Uniwersyteckiej. Początkowo nie miał kierownika, jedynie etat starszego asystenta obsadzony przez Bolesława Olszewicza późniejszego profesora historii geografii na Uniwersytecie Wrocławskim. Pierwszym kuratorem zakładu był profesor geologii Jan Lewiński. Po roku zastąpił go profesor mineralogii Stanisław Thugutt. W 1920 r. zakład został przeniesiony do Pałacu Staszica. W tym samym roku zastępcą kierownika został Stanisław Lencewicz, który powrócił do Polski po studiach w Szwajcarii (doktoryzował się w 1916 r. na Uniwersytecie w Neuchâtel i habilitował we Lwowie u prof. Eugeniusza Romera w 1920 roku). W 1922 r. został mianowany profesorem nadzwyczajnym i objął kierownictwo zakładu. Prof. S. Lencewicz uzyskał tytuł profesora zwyczajnego w 1931 roku, a funkcje kierownika zakładu sprawował do wybuchu wojny w 1939 roku.


Personel zakładu nie był liczny. Od 1933 r. zakład dysponował dwoma etatami asystenckimi (wcześniej tylko jednym). W 1936 otrzymał dodatkowo etat adiunkta. Na stanowiskach tych w okresie do 1939 roku zatrudnione były następujące osoby: Bolesław Olszewicz, Wiktor Nechay, Bohdan Zaborski, Jan Jaczynowski, Józef Szaflarski, Stanisław Pietkiewicz, Jerzy Kondracki, Witold Jurkiewicz i Stanisław Zwierz. W roku akademickim 1922/23 zakład miał dwoje etatowych stypendystów: Romualda Gumińskiego i Jadwigę Kaczorowską.


Badania Zakładu Geograficznego dotyczyły przede wszystkim geomorfologii i hydrografii, a zwłaszcza limnologii, chociaż S. Lencewicz podkreślał zawsze znaczenie całościowych ujęć regionalnych. Wyniki badań zamieszczono w serii „Prace wykonane w Zakładzie Geograficznym UW”. W części były to odbitki z różnych czasopism geograficznych w znormalizowanych okładkach z odpowiednim nadrukiem i numerem porządkowym. Do 1939 roku ukazało się 25 numerów „Prac”. Początek serii dała rozprawa S. Lencewicza „Wydmy śródlądowe Polski” opublikowana w Przeglądzie Geograficznym w 1922 roku. W tym samym roku ukazał się też jego podręcznik „Kurs geografii Polski”. Podręcznik ten po zmianach i uzupełnieniach został opublikowany w 1937 r. w Wielkiej Geografii Powszechnej (tom „Polska”).


Pracownicy Zakładu Geograficznego prowadzili badania na terenie Mazowsza Płockiego i Pojezierza Gostynińskiego, na Wyżynie Małopolskiej, na Pojezierzu Suwalskim i Zachodnim Polesiu, gdzie zespół zakładu skartował około 10 000 km2. Było to w zasadzie kartowanie geologiczne, ale czyniono również obserwacje dotyczące genezy rzeźby, stosunków wodnych, a nawet antropogeograficzne. Prowadzono również systematyczne badania jeziorne. Odnosiły się one do grup jezior lub pojedynczych zbiorników. Przez 10 lat zakład prowadził badania stacjonarne nad jeziorem Świtaź. Osiągnięciem było opracowanie katalogu jezior polskich (1939). W katalogu tym ujęto 6659 jezior większych od 1 ha, w tym 25 większych od 10 km2.


Wśród znaczących publikacji pracowników Zakładu Geograficznego wymienić trzeba też monografię S. Lencewicza „Dyluwium i morfologia środkowego Powiśla” (1927) stanowiącą podsumowanie paroletnich badań terenowych autora i jego współpracowników, prace S. Pietkiewicza dotyczące geomorfologii Pojezierza Suwalskiego (1928) i sposobów przedstawiania terenu na mapie (1930), B. Zaborskiego, który interesował się przede wszystkim antropogeografią (jego praca doktorska „O kształtach wsi w Polsce i ich rozmieszczeniu” opublikowana została przez PAU w Krakowie w 1927 r.), ale był również autorem pionierskiej pracy z dziedziny geomorfologii („Studia nad morfologią dyluwium Podlasia i terenów sąsiednich” 1927), J. Kaczorowskiej (Kobendziny) „Studium geograficzne Puszczy Kampinoskiej” (1926) i J. Kondrackiego „Tarasy dolnego Bugu” (1933).


Kontakty międzynarodowe nie były bardzo żywe. Pracownicy zakładu uczestniczyli wprawdzie w konferencjach i kongresach, a zwłaszcza w międzynarodowym kongresie geograficznym w Warszawie w 1934 roku, ale jedynie kierownik zakładu mógł się pochwalić udziałem w 19 międzynarodowych zjazdach. Tylko dwaj przedwojenni docenci – S. Pietkiewicz i B. Zaborski odbyli przed habilitacją staże zagraniczne.


W czasie okupacji niemieckiej w ramach tajnego uniwersytetu prowadzone były również zajęcia dla studentów geografii. Zajęcia odbywały się w prywatnych mieszkaniach, a prowadzili je m. in. pracownicy zakładu - prof. S. Lencewicz i doc. S. Pietkiewicz. Natomiast przebywający w oflagu w Woldenbergu (Dobiegniew) dr J. Kondracki zorganizował przy pomocy innych geografów i kartografów kursy w zakresie I roku studiów geograficznych na uniwersytecie. Ukończyło je 12 oficerów, z których część uzyskała w latach późniejszych dyplomy magisterskie.


Po wojnie Zakład Geograficzny wznowił swą działalność wiosną 1945 r. Ponieważ prof. S. Lencewicz zginął tragicznie w 1944 r. sprawami zakładu zajął się starszy asystent dr Jerzy Kondracki, który w lutym 1945 roku powrócił z obozu jeńców wojennych, gdzie spędził całą okupację. Dla potrzeb zakładu uzyskał lokal przy ul. Wilczej 22 m 6. Tam gromadzone były książki, mapy i sprzęt, a także prowadzone zajęcia dla nielicznej początkowy grupy studentów. Formalnym kuratorem zakładu mianowany został geolog prof. Roman Kozłowski. W grudniu 1945 r. na stanowisko kierownika zakładu powołany został również geolog - prof. Stefan Zbigniew Różycki, który przy swym doktoracie zdawał egzamin u prof. S. Lencewicza z geografii jako dyscypliny pomocniczej. Prof. S.Z. Różycki kierował zakładem do 1951 roku. W tym czasie, w 1947 roku, zakład przeniósł się do budynku Wydziału Chemii na ul. Pasteura, a w 1951 roku do odbudowanego ze zniszczeń Pałacu Uruskich-Czetwertyńskich przy Krakowskim Przedmieściu 30.


W okresie tym w Zakładzie Geograficznym obok Kierownika zatrudnieni byli S. Pietkiewicz (na stanowisku docenta), J. Kondracki (od 1947 jako adiunkt, wcześniej jako starszy asystent) oraz Helena Werner – Więckowska i Wiesława Różycka.


W Przeglądzie Geograficznym w 1946 r. ukazał się artykuł S. Z. Różyckiego dotyczący krasu opoczyńskiego, a w 1947 rozprawa J. Kondrackiego „Z morfogenezy doliny dolnego Niemna”. Wymienione pozycje zamykały przedwojenną serię „Prac wykonanych w Zakładzie Geograficznym UW” (nr 26 i 27).


W 1951 roku zakład został przekształcony w Katedrę Geografii Fizycznej, stanowiącą jednostkę Instytutu Geografii usytuowanego na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi, a jej kierownikiem został zastępca profesora (od 1954 profesor nadzwyczajny) J. Kondracki. W latach 1949 – 1952 przy zakładzie (później katedrze) istniała Pracownia Fizjografii Urbanistycznej kierowana przez S.Z. i W. Różyckich. Ponadto w ramach katedry utworzona została Pracownia Hydrograficzna (dr Helena Werner-Więckowska). Obok pracowni w katedrze utworzone zostały w 1958 roku dwa zakłady: Geografii Gleb (doc. Marek Prószyński) i Biogeografii (doc. Stefan Jarosz). Drugi z zakładów, wobec śmierci kierownika w tym samym roku, nie podjął działalności. W 1964 w ramach Katedry powstał kolejny zakład – Zakład Geomorfologii (doc. Cecylia Radłowska). Na początku 1969 roku Katedra Geografii Fizycznej była najliczniejszą komórka organizacyjną Instytutu Geograficznego. Zatrudnione w niej było 20 osób, w tym profesor i trzech docentów.


Tereny zainteresowań badawczych Katedry Geografii Fizycznej stanowiło Pojezierze Mazurskie i Wyżyna Małopolska. Na podkreślenie zasługują kompleksowe badania fizycznogeograficzne zorganizowane z inicjatywy J. Kondrackiego w okolicach Mrągowa na Pojezierzu Mazurskim i później na terenie powiatu pińczowskiego na Wyżynie Małopolskiej. Terenem wielu badań była również Wyżyna Sandomierska. Do ważniejszych publikacji z tego okresu zaliczyć należy dwie publikacje zbiorowe „Z badań środowiska geograficznego w powiecie mrągowskim” (1959) i „Studia geograficzne w powiecie pińczowskim” (1966), syntetyzującą rozprawę J. Kondrackiego „Uwagi o ewolucji morfologicznej Pojezierza Mazurskiego” (1952) oraz studium J. Kondrackiego i Z. Mikulskiego „Hydrografia dorzecza Krutyni” (1958). W 1955 roku ukazał się podręcznik „Geografia fizyczna Polski”. Było to opracowanie J. Kondrackiego nawiązujące do przedwojennego dzieła S. Lencewicza. Podręcznik ukazał się początkowo pod nazwiskiem S. Lencewicza, potem S. Lencewicza i J. Kondrackiego, aż wreszcie w 1965 r. opublikowana została całkowicie nowa jego wersja pióra J. Kondrackiego. W 1965 r. ukazało się też znaczące opracowanie J. Kondrackiego „Podstawy regionalizacji fizycznogeograficznej” poświęcone metodyce nowoczesnego kompleksowego kierunku badań środowiska przyrodniczego.


W 1969 r. w momencie powstania samodzielnego Instytutu Geografii powróciły zakłady, wśród nich Zakład Geografii Fizycznej kierowany przez prof. J. Kondrackiego. W zakładzie istniały trzy pracownie: Geografii Gleb, Hydrograficzna i Geomorfologiczna. W 1971 r. Pracownia Hydrograficzna została przekształcona w Zakład Hydrografii (później Hydrologii i Hydrografii). Kierownictwo objął prof. Zdzisław Mikulski. W 1974 r. powstał Zakład Geomorfologii (prof. C. Radłowska).


Główny nurt badań w Zakładzie Geografii Fizycznej stanowiła podobnie jak poprzednio kompleksowa geografia fizyczna. Prowadzono badania dotyczące struktury krajobrazu naturalnego oraz studia z dziedziny regionalizacji fizycznogeograficznej i regionalnej geografii fizycznej. Odnosiły się one głównie do dwóch terenów: Pojezierza Mazurskiego i wybranych fragmentów Wyżyny Małopolskiej, szczególnie Wyżyny Sandomierskiej, chociaż w związku z utworzeniem w Murzynowie pod Płockiem badawczej stacji terenowej, coraz częściej pojawiały się opracowania dotyczące Mazowsza Płockiego, a także bezpośrednich okolic Warszawy. Prowadzone były też badania paleolimnologiczne. W 1969 r. ukazał się podręcznik J. Kondrackiego „Ogólna wiedza o Ziemi”, a w 1972 r. regionalna synteza „Polska północno – wschodnia”.


1 września 1977 r. utworzony został Wydział Geografii i Studiów Regionalnych dzielący się na instytuty. Zakład Geografii Fizycznej został włączony do Instytutu Nauk Fizycznogeograficznych (później Instytutu Geografii Fizycznej). 1.10.1977 r. kierownictwo zakładu objął doc. (od 1986 profesor) Andrzej Richling. Równocześnie zmianie uległa nazwa zakładu na Zakład Geografii Fizycznej Ogólnej i Regionalnej. W ramach zakładu istniała Pracownia Geografii Gleb (później Pracownia Metod Geoekologicznych) kierowana przez dr Bogumiła Wicika. 19.11.1984 r. zakład zmienił nazwę. Powstał Zakład Kompleksowej Geografii Fizycznej z Pracownią Geochemii Krajobrazu (dr B. Wicik). 19.06.1996 r. nastąpiła kolejna zmiana nazwy. Zakład Kompleksowej Geografii Fizycznej przekształcony został w Zakład Geoekologii. W strukturze zakładu nadal istniała Pracownia Geochemii Krajobrazu kierowana przez dr B. Wicika do momentu jego przejścia na emeryturę (2005). Od początku 2006 roku Kierownictwo Pracowni objął dr Andrzej Harasimiuk. W 1998 r. utworzona została druga jednostka podporządkowana zakładowi Laboratorium Geoekologiczne kierowane przez mgr Jerzego Lechnio.


1.01.2009 r. wobec przejścia na emeryturę prof. A. Richlinga kierownikiem zakładu została dr hab. Katarzyna Ostaszewska Prof. UW.


Specyfika prac prowadzonych w zakładzie polegała na podejściu całościowym w badaniach nad strukturą i funkcjonowaniem, a także waloryzacją systemów przyrodniczych i antropogeniczno-przyrodniczych. Badania koncentrowały się w trzech rejonach. Pierwszy stanowił tradycyjnie północny wschód Polski (Pojezierze Mazurskie i Litewskie), drugi to Wyżyna Małopolska (Góry Świętokrzyskie, Niecka Nidziańska), a trzeci - okolice Warszawy i Płocka (Niziny Mazowieckie).


W początkowym okresie pracownicy zakładu brali udział we współpracy naukowej krajów b. RWPG, a w szczególności w realizacji tematów I-3 „Metodyka ekonomicznej i pozaekonomicznej oceny wpływu człowieka na środowisko” i III-2 „Ekologiczne podstawy badania, planowania i rozwoju optymalnych struktur krajobrazu” oraz tzw. Centralnych Problemów Badań Podstawowych i Problemów Międzyresortowych. Później, po zmianie systemu finansowania nauki, badania prowadzone były albo w ramach tzw. działalności statutowej (głównie dotyczące naturalnych i antropogenicznych zmian środowiska przyrodniczego) lub jako tzw. badania własne (przede wszystkim prace doktorskie i habilitacyjne). Odrębną grupę badań stanowiły granty finansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W Zakładzie Geoekologii realizowane były dwa duże granty: „Model funkcjonowania krajobrazów nizinnych i jego wykorzystanie w indykacji ewolucji środowiska" i „Hierarchiczny model systemu przyrodniczego i jego wykorzystanie do oceny i prognozowania biogeoróżnorodności” oraz kilka grantów promotorskich. Pracownicy zakładu brali też udział w realizacji projektu URBS PANDENS (V Ramowy Program Unii Europejskiej „Miasta przyszłości i dziedzictwo kulturowe”).


Zakład wyróżniał się również zespołowym sposobem organizacji badań. Kartowanie terenowe prowadzone było równocześnie przez zespół kontaktujących się wzajemnie specjalistów o różnym wykształceniu. Tak w swoim czasie, pod kierunkiem J. Kondrackiego, zorganizowane były badania nad strukturą środowiska przyrodniczego okolic Mrągowa i Pińczowa. W podobny sposób realizowano badania w granicach kilku zlewni reprezentatywnych położonych w różnych typach krajobrazu. Prace te były prowadzone zgodnie z instrukcją opracowaną przez A. Richlinga i B. Wicika na zamówienie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Zespołowy charakter miały też badania fizycznogeograficzne w granicach województwa suwalskiego (wspomniana uprzednio współpraca naukowa krajów b. RWPG) , a także w rejonie Płocka (modelowanie funkcjonowania systemów przyrodniczych). W 2009 roku Zakład rozpoczął zespołowe badania na terenie Równiny Łowicko-Błońskiej („Geoekologiczna charakterystyka krajobrazów Równiny Łowicko-Błońskiej i ocena ich równowagi”). Prace służyć mają wdrożeniu zasad rozwoju zrównoważonego regionu.


Metodyka badań zespołowych przedstawiona została w "Przewodniku do badań z zakresu geografii fizycznej ogólnej" A. Richlinga, W. Lenarta, J. Olędzkiego i B. Wicika (1981), a później rozwinięta w opracowaniu zbiorowym pod red. A. Richlinga „Metody szczegółowych badań geografii fizycznej” (1993) i jego zmienionej i unowocześnionej wersji zatytułowanej „Geograficzne badania środowiska przyrodniczego” (2007).


Prowadzone w zakładzie prace dotyczyły podstaw metodycznych ujęć krajobrazowych (J. Kondracki, K. Ostaszewska, A. Richling, R. Czarnecki, W Lewandowski, T. Grabowski), regionalizacji fizycznogeograficznej i typologii przestrzennych jednostek przyrodniczych, zwłaszcza w skalach dokładnych. (J. Kondracki, A. Richling). W szczególny sposób zajmowano się problematyką delimitacji geokompleksów częściowych (K. Ostaszewska, A. Richling).


W zakładzie wypracowana została metodyka kartowania wy¬korzystania krajobrazu (A. Richling, W. Lewandowski, K. Ostaszewska) Postępowanie polega na analizie użytkowania tere¬nu w odniesieniu do jednostek krajobrazowych charakteryzujących się okre¬ślonym potencjałem. Efektem były liczne mapy w zróżnicowanej podziałce. Przy współpracy przedstawicieli kilku państw opracowano też mapę wyko¬rzystania krajobrazu Europy Centralnej opublikowaną w Atlasie Wschodniej i Południowo-Wschodniej Europy w Wiedniu.


Pracownicy zakładu zajmowali się ponadto krajobrazami silnie przekształconymi przez działalność człowieka, w tym zwłaszcza strukturalno-funkcjonalnym podziałem terenów zurbanizowanych oraz funkcjonowaniem terenów zieleni w mieście (A. Richling, K. Ostaszewska, E. Malinowska, A. Harasimiuk, J. Lechnio, I. Szumacher, B. Stojek-Braun, M. Zgorzelski), gospodarowaniem terenami chronionymi (A. Richling, E. Malinowska, M. Zgorzelski, B. Wicik, J. Lechnio), przyrodniczymi uwarunkowaniami turystyki (S. Kulczyk, W. Lewandowski). Uwypuklić należy udział zakładu w opracowaniu planów ochro¬ny siedmiu parków narodowych: Kampinoskiego, Gór Stołowych, Borów Tucholskich, Wigierskiego, Poleskiego, Biebrzańskiego i Narwiańskiego.


Odrębny nurt stanowiły badania nad geochemicznymi aspektami funkcjonowania krajobrazów, ze szczególnym uwzględnieniem pokrywy glebowej traktowanej jako indykator stanu krajobrazu. (B. Wicik, K. Ostaszewska, A. Harasimiuk, B. Stojek-Braun). Kontynuowano także badania paleolimnologiczne na Niżu (m.in. Jez. Gościąż) oraz w górach (Tatry, Karkonosze) - J. Kondracki, B. Wicik, potem także A. Harasimiuk, T. Grabowski. W zakładzie pracowano też nad wykorzystaniem technik komputerowych oraz zdjęć lotniczych i satelitarnych do modelowania zjawisk przyrodniczych (A. Ołdak, A. Harasimiuk, J. Lechnio).


Zespół pracowników zakładu brał również udział w realizacji innych prac z zakresu stosowanej geografii fizycznej. Opracowania te służyły planowaniu rozwoju osiedli i jednostek administracyjnych, delimitacji obszarów predysponowanych do ochrony oraz ocenie wpływu obiektów przemysłowych i wysypisk odpadów na środowisko (A. Richling, E. Malinowska, J. Lechnio). Utylitarny charakter miały też prace nad oceną estetyki walorów krajobrazu (A. Richling, E. Malinowska).


Żywa była też współpraca zagraniczna zakładu. Wspomnieć tu należy przede wszystkim o współpracy z Uniwersytetem Moskiewskim, Sofijskim i Wyższą Szkołą Pedagogiczną w Poczdamie. Prowadzone były wspólne badania, wymiana specjalistów i organizowane konferencje. Ukazały się wspólne publikacje. Podobny charakter miała trwająca jednak krócej współpraca z Uniwersytetem w Hawanie.


Przez dłuższy czas za granicą w ramach staży naukowych połączonych z prowadzeniem badań lub w celu wygłoszenia cyklu wykładów przebywali: A. Richling (Montreal, Besancon), K. Ostaszewska (Frankfurt nad Menem), B. Wicik (Moskwa, Hawana), W. Lewandowski (Halle).


Badania nad geochemicznym funkcjonowaniem krajobrazu prowadził w Bułgarii, Mon¬golii, Azerbejdżanie i na Kubie B. Wicik, W podobnym kierunku zmierzały studia krajobrazowe okolic Frankfurtu nad Menem prowadzone przez K. Ostaszewską, która również współpracuje z Uniwersytetem w Lipsku (metodyka oceny potencjału rolnego, jakość i użytkowanie krajobrazów wyżynnych). Bliska współpraca łączyła zakład z zespołem geografów fizycznych z Uniwersytetu w Bazylei. Wymieniano wykładowców, zorganizowano w Polsce zajęcia dla studentów ze Szwajcarii.
W ramach misji profesorskich A. Richling odwiedził wybrane ośrodki na Kubie, w Meksyku, Argentynie, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Francji, Grecji, Niemczech oraz w Wietnamie.


Pracownicy zakładu uczestniczyli w wielu zagranicznych spotkaniach naukowych. Na uwagę zasługuję zwłaszcza udział w obradach kongresów Międzynarodowej Unii Geograficznej i Międzynarodowej Asocjacji Ekologii Krajobrazu, a także w cyklicznie organizowanych spotkaniach grupy roboczej MUG „Syntezy Krajobrazowe” (w okresie 1980 – 1988) oraz w cyklu konferencji dotyczących problematyki badań ekologiczno krajobrazowych organizowanych od 1967 na Słowacji.
Współpraca międzynarodowa wyraża się również w uczestnictwie pracowników zakładu w działalności Międzynarodowej Asocjacji Ekologii Krajobrazu - IALE i afiliowanej przy niej polskiej organizacji ekologów krajobrazu. W latach 1988 - 1993 był to Klub Ekologii Krajobrazu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, a od 1993 r. Polska Asocjacja Ekologii Krajobrazu - PAEK. A. Richling pełnił funkcję przewodniczącego międzynarodowej grupy roboczej IALE „Landscape System Analysis in Environmental Management" oraz przewodniczącego Klubu, a potem PAEK. Podstawową formą działalności tych organizacji były konferencje naukowe organizowane przy współpracy różnych ośrodków naukowych. Dziesięć z nich (cztery międzynarodowe) organizowane były głównie siłami Zakładu Kompleksowej Geografii Fizycznej i Zakładu Geoekologii.


A. Richling i J. Solon opublikowali również pierwszy polski podręcznik "Ekologia krajobrazu" (1994 -. wyd. II – 1996, wyd. III – 1998, wyd. – IV – 2002).


Wyniki prac prowadzonych w zakładzie były przedstawiane przede wszystkim w Pracach i Studiach Geograficznych. Przykłady kompleksowych studiów nad środowiskiem zawarte były w tomach 2, 5, 14 i 21. Dorobek zakładu był również omawiany w dwujęzycznym tomie wydanym w Poczdamie przez Wyższą Szkołę Pedagogiczną w 1989 r. oraz w publikacji „Department of Geoecology” opublikowanej przez Wydział Geografii i Studiów Regionalnych UW w 1996 r.


Stosowane w zakładzie rozwiązania metodyczne zostały przedstawione też w skrypcie A. Richlinga "Metody badań kompleksowej geografii fizycznej" (1982) i później w podręczniku "Kompleksowa Geografia Fizyczna" (1992). W 2002 r. K. Ostaszewska opublikowała podręcznik metodyczny „Geografia krajobrazu”, a zespół pracowników zakładu opracował leksykon „Geoekologia i ochrona krajobrazu” (Malinowska E., Lewandowski W., Harasimiuk A., - red. 2004). Ważnym wydawnictwem w dorobku zakładu jest również tom „Znaczenie badań krajobrazowych dla zrównoważonego rozwoju”, wydany w 2007 r. pod red. K. Ostaszewskiej, I. Szumacher, S. Kulczyk i E. Malinowskiej.


W omawianym okresie ukazały się również kolejne wydania „Geografii fizycznej Polski” J. Kondrackiego (wyd. III-VI), a w 2005 roku z inicjatywy K. Ostaszewskiej pojawiła się nowa, zbiorowo opracowana wersja tego podręcznika - Richling A., Ostaszewska K., (red), „Geografia fizyczna Polski”.


Nurt regionalny w pracach zakładu reprezentują monografie: Kondracki J., „Polska północno-wschodnia” (1972) i „Karpaty” (1978), Czarnecki R., „Wyżyna Sandomierska – część wschodnia”, I – Komponenty krajobrazu geograficznego” (1996), II - Struktura krajobrazu geograficznego (2005), III – Struktura krajobrazu dorzecza górnej Opatówki (2009), Zgorzelski M., (red), „Góry Stołowe” (1999), Richling A., Solon J., (red), „Struktura i funkcjonowanie Wigierskiego Parku Narodowego” (2001), Lewandowski W., Zgorzelski M., „Góry wysokie”, Leksykon (2002), Richling A., (red), „Przyroda Mazowsza i jej antropogeniczne przekształcenia” (2003).

 

Źródła:

Kondracki J., 1983, „Zakład Geograficzny Uniwersytetu Warszawskiego w okresie międzywojennym”, Czasopismo Geograficzne t. 54, z 2.
Kondracki J., 1995, „Instytut Geografii (1969 – 1977)”, Prace i Studia Geograficzne t. 16, Warszawa.
Kondracki J., 1995, „Zakład Geograficzny Uniwersytetu Warszawskiego (1918 – 1951)” , Prace i Studia Geograficzne t. 16, Warszawa.
Richling A., 1995, „Działalność Wydziału w latach osiemdziesiątych”, Prace i Studia Geograficzne t. 16, Warszawa.
Richling A., 1998, „80th anniversary of geography at the Warsaw University and 20th anniversary of the Faculty of Geography and Regional Studies”, Miscellanea Geographica, 8.
Richling A., 2008, “90 lat geografii w Uniwersytecie Warszawskim”, Prace i Studia Geograficzne t. 40, Warszawa.

 

Historia Zakładu Geoekologii została opublikowana
w tomie 46 Prac i Studiów Geograficznych
pt. „Dynamika zmian systemów przyrodniczych”,
pod red. A. Richlinga, Warszawa 2011